பர்த்றுஹரேஃ ஶதக த்ரிஶதி - ஶ்றுங்கார ஶதகம்
ஶம்புஸ்வயம்புஹரயோ ஹரிணேக்ஷணானாம்
யேனாக்ரியன்த ஸததம் க்றுஹகும்பதாஸாஃ |
வாசாம் அகோசரசரித்ரவிசித்ரிதாய
தஸ்மை னமோ பகவதே மகரத்வஜாய || 2.1 ||
ஸ்மிதேன பாவேன ச லஜ்ஜயா பியா
பராண்முகைரர்தகடாக்ஷவீக்ஷணைஃ |
வசோபிரீர்ஷ்யாகலஹேன லீலயா
ஸமஸ்தபாவைஃ கலு பன்தனம் ஸ்த்ரியஃ || 2.2 ||
ப்ரூசாதுர்யாத்குஷ்சிதாக்ஷாஃ கடாக்ஷாஃ
ஸ்னிக்தா வாசோ லஜ்ஜிதான்தாஶ்ச ஹாஸாஃ |
லீலாமன்தம் ப்ரஸ்திதம் ச ஸ்திதம் ச
ஸ்த்ரீணாம் ஏதத்பூஷணம் சாயுதம் ச || 2.3 ||
க்வசித்ஸப்ரூபங்கைஃ க்வசிதபி ச லஜ்ஜாபரிகதைஃ
க்வசித்பூரித்ரஸ்தைஃ க்வசிதபி ச லீலாவிலலிதைஃ |
குமாரீணாம் ஏதைர்மதனஸுபகைர்னேத்ரவலிதைஃ
ஸ்புரன்னீலாப்ஜானாம் ப்ரகரபரிகீர்ணா இவ திஶஃ || 2.4 ||
வக்த்ரம் சன்த்ரவிகாஸி பங்கஜபரீஹாஸக்ஷமே லோசனே
வர்ணஃ ஸ்வர்ணம் அபாகரிஷ்ணுரலினீஜிஷ்ணுஃ கசானாம் சயஃ |
பக்ஷோஜாவிபகும்பவிப்ரமஹரௌ குர்வீ னிதம்பஸ்தலீ
வாசாம் ஹாரி ச மார்தவம் யுவதீஷு ஸ்வாபாவிகம் மண்டனம் || 2.5 ||
ஸ்மிதகிஞ்சின்முக்தம் ஸரலதரலோ த்றுஷ்டிவிபவஃ
பரிஸ்பன்தோ வாசாம் அபினவவிலாஸோக்திஸரஸஃ |
கதானாம் ஆரம்பஃ கிஸலயிதலீலாபரிகரஃ
ஸ்ப்றுஶன்த்யாஸ்தாருண்யம் கிம் இவ ன ஹி ரம்யம் ம்றுகத்றுஶஃ || 2.6 ||
த்ரஷ்டவ்யேஷு கிம் உத்தமம் ம்றுகத்றுஶஃ ப்ரேமப்ரஸன்னம் முகம்
க்ராதவேஷ்வபி கிம் தத்ஆஸ்யபவனஃ ஶ்ரவ்யேஷு கிம் தத்வசஃ |
கிம் ஸ்வாத்யேஷு தத்ஓஷ்டபல்லவரஸஃ ஸ்ப்றுஶ்யேஷு கிம் தத்வபுர்த்யேயம்
கிம் னவயௌவனே ஸஹ்றுதயைஃ ஸர்வத்ர தத்விப்ரமாஃ || 2.7 ||
ஏதாஶ்சலத்வலயஸம்ஹதிமேகலோத்தஜங்கார
னூபுரபராஜிதராஜஹம்ஸ்யஃ |
குர்வன்தி கஸ்ய ன மனோ விவஶம் தருண்யோ
வித்ரஸ்தமுக்தஹரிணீஸத்றுஶைஃ கடாக்ஷைஃ || 2.8 ||
குங்குமபங்ககலங்கிததேஹா
கௌரபயோதரகம்பிதஹாரா |
னூபுரஹம்ஸரணத்பத்மா
கம் ன வஶீகுருதே புவி ராமா || 2.9 ||
னூனம் ஹி தே கவிவரா விபரீதவாசோ
யே னித்யம் ஆஹுரபலா இதி காமினீஸ்தாஃ |
யாபிர்விலோலிதரதாரகத்றுஷ்டிபாதைஃ
ஶக்ராதயோஉபி விஜிதாஸ்த்வபலாஃ கதம் தாஃ || 2.10 ||
னூனம் ஆஜ்ஞாகரஸ்தஸ்யாஃ ஸுப்ருவோ மகரத்வஜஃ |
யதஸ்தன்னேத்ரஸஞ்சாரஸூசிதேஷு ப்ரவர்ததே || 2.11 ||
கேஶாஃ ஸம்யமினஃ ஶ்ருதேரபி பரம் பாரம் கதே லோசனே
அன்தர்வக்த்ரம் அபி ஸ்வபாவஶுசிபீஃ கீர்ணம் த்விஜானாம் கணைஃ |
முக்தானாம் ஸததாதிவாஸருசிரௌ வக்ஷோஜகும்பாவிமாவித்தம்
தன்வி வபுஃ ப்ரஶான்தம் அபி தேராகம் கரோத்யேவ னஃ || 2.12 ||
முக்தே தானுஷ்கதா கேயம் அபூர்வா த்வயி த்றுஶ்யதே |
யயா வித்யஸி சேதாம்ஸி குணைரேவ ன ஸாயகைஃ || 2.13 ||
ஸதி ப்ரதீபே ஸத்யக்னௌ ஸத்ஸு தாராரவீன்துஷு |
வினா மே ம்றுகஶாவாக்ஷ்யா தமோபூதம் இதம் ஜகத் || 2.14 ||
உத்வ்றுத்தஃ ஸ்தனபார ஏஷ தரலே னேத்ரே சலே ப்ரூலதே
ராகாதிஷ்டிதம் ஓஷ்டபல்லவம் இதம் குர்வன்து னாம வ்யதாம் |
ஸௌபாக்யாக்ஷரமாலிகேவ லிகிதா புஷ்பாயுதேன ஸ்வயம்
மத்யஸ்தாபி கரோதி தாபம் அதிகம் ரோஉம்ஆவலிஃ கேன ஸா || 2.15 ||
முகேன சன்த்ரகான்தேன மஹானீலைஃ ஶிரோருஹைஃ |
கராப்யாம் பத்மராகாப்யாம் ரேஜே ரத்னமயீவ ஸா || 2.16 ||
குருணா ஸ்தனபாரேண முகசன்த்ரேண பாஸ்வதா |
ஶனைஶ்சராப்யாம் பாதாப்யாம் ரேஜே க்ரஹமயீவ ஸா || 2.17 ||
தஸ்யாஃ ஸ்தனௌ யதி கனௌ ஜகனம் ச ஹாரி
வக்த்ரம் ச சாரு தவ சித்த கிம் ஆகுலத்வம் |
புண்யம் குருஷ்வ யதி தேஷு தவாஸ்தி வாஞ்சா
புண்யைர்வினா ன ஹி பவன்தி ஸமீஹிதார்தாஃ || 2.18 ||
இமே தாருண்யஶ்ரீனவபரிமலாஃ ப்ரௌடஸுரதப்ரதாப
ப்ராரம்பாஃ ஸ்மரவிஜயதானப்ரதிபுவஃ |
சிரம் சேதஶ்சோரா அபினவவிகாரைககுரவோ
விலாஸவ்யாபாராஃ கிம் அபி விஜயன்தே ம்றுகத்றுஶாம் || 2.19 ||
ப்ரணயமதுராஃ ப்ரேமோத்காரா ரஸாஶ்ரயதாம் கதாஃ
பணிதிமதுரா முக்தப்ராயாஃ ப்ரகாஶிதஸம்மதாஃ |
ப்ரக்றுதிஸுபகா விஸ்ரம்பார்த்ராஃ ஸ்மரோதயதாயினீ
ரஹஸி கிம் அபி ஸ்வைராலாபா ஹரன்தி ம்றுகீத்றுஶாம் || 2.20 ||
விஶ்ரம்ய விஶ்ரம்ய வனத்ருமாணாம்
சாயாஸு தன்வீ விசசார காசித் |
ஸ்தனோத்தரீயேண கரோத்த்றுதேன
னிவாரயன்தீ ஶஶினோ மயூகான் || 2.21 ||
அதர்ஶனே தர்ஶனமாத்ரகாமா
த்றுஷ்ட்வா பரிஷ்வங்கஸுகைகலோலா |
ஆலிங்கிதாயாம் புனராயதாக்ஷ்யாமாஶாஸ்மஹே
விக்ரஹயோரபேதம் || 2.22 ||
மாலதீ ஶிரஸி ஜ்றும்பணம் முகே
சன்தனம் வபுஷி குங்குமாவிலம் |
வக்ஷஸி ப்ரியதமா மதாலஸா
ஸ்வர்க ஏஷ பரிஶிஷ்ட ஆகமஃ || 2.23 ||
ப்ராங்மாம் ஏதி மனாகனாகதரஸம் ஜாதாபிலாஷாம் ததஃ
ஸவ்ரீடம் ததனு ஶ்லதோத்யமம் அத ப்ரத்வஸ்ததைர்யம் புனஃ |
ப்ரேமார்த்ரம் ஸ்ப்றுஹணீயனிர்பரரஹஃ க்ரீடாப்ரகல்பம் ததோ
னிஃஸங்காங்கவிகர்ஷணாதிகஸுகரம்யம் குலஸ்த்ரீரதம் || 2.24 ||
உரஸி னிபதிதானாம் ஸ்ரஸ்ததம்மில்லகானாம்
முகுலிதனயனானாம் கிஞ்சித்உன்மீலிதானாம் |
உபரி ஸுரதகேதஸ்வின்னகண்டஸ்தலானாமதர
மது வதூனாம் பாக்யவன்தஃ பிபன்தி || 2.25 ||
ஆமீலிதனயனானாம் யஃ
ஸுரதரஸோஉனு ஸம்விதம் பாதி |
மிதுரைர்மிதோஉவதாரிதமவிததம்
இதம் ஏவ காமனிர்பர்ஹணம் || 2.26 ||
இதம் அனுசிதம் அக்ரமஶ்ச பும்ஸாம்
யதிஹ ஜராஸ்வபி மன்மதா விகாராஃ |
ததபி ச ன க்றுதம் னிதம்பினீனாம்
ஸ்தனபதனாவதி ஜீவிதம் ரதம் வா || 2.27 ||
ராஜஸ்த்றுஷ்ணாம்புராஶேர்ன ஹி ஜகதி கதஃ கஶ்சிதேவாவஸானம்
கோ வார்தோஉர்தைஃ ப்ரபூதைஃ ஸ்வவபுஷி கலிதே யௌவனே ஸானுராகே |
கச்சாமஃ ஸத்ம யாவத்விகஸிதனயனேன்தீவராலோகினீனாமாக்ரம்யாக்ரம்ய
ரூபம் ஜடிதி ன ஜரயா லுப்யதே ப்ரேயஸீனாம் || 2.28 ||
ராகஸ்யாகாரம் ஏகம் னரகஶதமஹாதுஃகஸம்ப்ராப்திஹேதுர்மோஹஸ்யோத்பத்தி
பீஜம் ஜலதரபடலம் ஜ்ஞானதாராதிபஸ்ய |
கன்தர்பஸ்யைகமித்ரம் ப்ரகடிதவிவிதஸ்பஷ்டதோஷப்ரபன்தம்
லோகேஉஸ்மின்ன ஹ்யர்தவ்ரஜகுலபவனயௌவனாதன்யதஸ்தி || 2.29 ||
ஶ்றுங்காரத்ருமனீரதே ப்ரஸ்றுமரக்ரீடாரஸஸ்ரோதஸி
ப்ரத்யும்னப்ரியபான்தவே சதுரவாங்முக்தாபலோதன்வதி |
தன்வீனேத்ரசகோரபாவனவிதௌ ஸௌபாக்யலக்ஷ்மீனிதௌ
தன்யஃ கோஉபி ன விக்ரியாம் கலயதி ப்ராப்தே னவே யௌவனே || 2.30 ||
ஸம்ஸாரேஉஸ்மின்னஸாரே குன்றுபதிபவனத்வாரஸேவாகலங்கவ்யாஸங்க
வ்யஸ்ததைர்யம் கதம் அமலதியோ மானஸம் ஸம்விதத்யுஃ |
யத்யேதாஃ ப்ரோத்யத்இன்துத்யுதினிசயப்றுதோ ன ஸ்யுரம்போஜனேத்ராஃ
ப்ரேங்கத்காஞ்சீகலாபாஃ ஸ்தனபரவினமன்மத்யபாஜஸ்தருண்யஃ || 2.31 ||
ஸித்தாத்யாஸிதகன்தரே ஹரவ்றுஷஸ்கன்தாவருக்ணத்ருமே
கங்காதௌதஶிலாதலே ஹிமவதஃ ஸ்தானே ஸ்திதே ஶ்ரேயஸி |
கஃ குர்வீத ஶிரஃ ப்ரணாமமலினம் ம்லானம் மனஸ்வீ ஜனோ
யத்வித்ரஸ்தகுரங்கஶாவனயனா ன ஸ்யுஃ ஸ்மராஸ்த்ரம் ஸ்த்ரியஃ || 2.32 ||
ஸம்ஸார தவ பர்யன்தபதவீ ன தவீயஸீ |
அன்தரா துஸ்தரா ன ஸ்யுர்யதி தே மதிரேக்ஷணாம் || 2.33 ||
திஶ வனஹரிணீப்யோ வம்ஶகாண்டச்சவீனாம்
கவலம் உபலகோடிச்சின்னமூலம் குஶானாம் |
ஶகயுவதிகபோலாபாண்டுதாம்பூலவல்லீதலம்
அருணனகாக்ரைஃ பாடிதம் வா வதூப்யஃ || 2.34 ||
அஸாராஃ ஸர்வே தே விரதிவிரஸாஃ பாபவிஷயா
ஜுகுப்ஸ்யன்தாம் யத்வா னனு ஸகலதோஷாஸ்பதம் இதி |
ததாப்யேதத்பூமௌ னஹி பரஹிதாத்புண்யம் அதிகம்
ன சாஸ்மின்ஸம்ஸாரே குவலயத்றுஶோ ரம்யம் அபரம் || 2.35 ||
ஏதத்காமபலோ லோகே யத்த்வயோரேகசித்ததா |
அன்யசித்தக்றுதே காமே ஶவயோரிவ ஸங்கமஃ || 2.351 ||
மாத்ஸர்யம் உத்ஸார்ய விசார்ய கார்யமார்யாஃ
ஸமர்யாதம் இதம் வதன்து |
ஸேவ்யா னிதம்பாஃ கிம் உ பூதராணாமத
ஸ்மரஸ்மேரவிலாஸினீனாம் || 2.36 ||
ஸம்ஸாரே ஸ்வப்னஸாரே பரிணதிதரலே த்வே கதீ பண்டிதானாம்
தத்த்வஜ்ஞானாம்றுதாம்பஃப்லவலலிததியாம் யாது காலஃ கதஞ்சித் |
னோ சேன்முக்தாங்கனானாம் ஸ்தனஜகனகனாபோகஸம்போகினீனாம்
ஸ்தூலோபஸ்தஸ்தலீஷு ஸ்தகிதகரதலஸ்பர்ஶலீலோத்யமானாம் || 2.37 ||
ஆவாஸஃ க்ரியதாம் கங்கே பாபஹாரிணி வாரிணி |
ஸ்தனத்வயே தருண்யா வா மனோஹாரிணி ஹாரிணி || 2.38 ||
கிம் இஹ பஹுபிருக்தைர்யுக்திஶூன்யைஃ ப்ரலாபைர்த்வயம்
இஹ புருஷாணாம் ஸர்வதா ஸேவனீயம் |
அபினவமதலீலாலாலஸம் ஸுன்தரீணாம்
ஸ்தனபரபரிகின்னம் யௌவனம் வா வனம் வா || 2.39 ||
ஸத்யம் ஜனா வச்மி ன பக்ஷபாதால்
லோகேஷு ஸப்தஸ்வபி தத்யம் ஏதத் |
னான்யன்மனோஹாரி னிதம்பினீப்யோ
துஃகைகஹேதுர்ன ச கஶ்சிதன்யஃ || 2.40 ||
கான்தேத்யுத்பலலோசனேதி விபுலஶ்ரோணீபரேத்யுன்னமத்பீனோத்துங்க
பயோதரேதி ஸமுகாம்போஜேதி ஸுப்ரூரிதி |
த்றுஷ்ட்வா மாத்யதி மோததேஉபிரமதே ப்ரஸ்தௌதி வித்வானபி
ப்ரத்யக்ஷாஶுசிபஸ்த்ரிகாம் ஸ்த்ரியம் அஹோ மோஹஸ்ய துஶ்சேஷ்டிதம் || 2.41 ||
ஸ்ம்றுதா பவதி தாபாய த்றுஷ்டா சோன்மாதகாரிணீ |
ஸ்ப்றுஷ்டா பவதி மோஹாய ஸா னாம தயிதா கதம் || 2.42 ||
தாவதேவாம்றுதமயீ யாவல்லோசனகோசரா |
சக்ஷுஷ்பதாததீதா து விஷாதப்யதிரிச்யதே || 2.43 ||
னாம்றுதம் ன விஷம் கிஞ்சிதேதாம் முக்த்வா னிதம்பினீம் |
ஸைவாம்றுதலதா ரக்தா விரக்தா விஷவல்லரீ || 2.44 ||
ஆவர்தஃ ஸம்ஶயானாம் அவினயபுவனம் பட்டணம் ஸாஹஸானாம்
தோஷாணாம் ஸன்னிதானம் கபடஶதமயம் க்ஷேத்ரம் அப்ரத்யயானாம் |
ஸ்வர்கத்வாரஸ்ய விக்னோ னரகபுரமுக ஸர்வமாயாகரண்டம்
ஸ்த்ரீயன்த்ரம் கேன ஸ்றுஷ்டம் விஷம் அம்றுதமயம் ப்ராணிலோகஸ்ய பாஶஃ || 2.45 ||
னோ ஸத்யேன ம்றுகாங்க ஏஷ வதனீபூதோ ன சேன்தீவரத்வன்த்வம்
லோசனதாம் கத ன கனகைரப்யங்கயஷ்டிஃ க்றுதா |
கின்த்வேவம் கவிபிஃ ப்ரதாரிதமனாஸ்தத்த்வம் விஜானன்னபி
த்வங்மாம்ஸாஸ்திமயம் வபுர்ம்றுகத்றுஶாம் மன்தோ ஜனஃ ஸேவதே || 2.46 ||
லீலாவதீனாம் ஸஹஜா விலாஸாஸ்த
ஏவ மூடஸ்ய ஹ்றுதி ஸ்புரன்தி |
ராகோ னலின்யா ஹி னிஸர்கஸித்தஸ்தத்ர
ப்ரம்த்யேவ வ்றுதா ஷட்அங்க்ரிஃ || 2.47 ||
ஸம்மோஹயன்தி மதயன்தி விடம்பயன்தி
னிர்பர்த்ஸ்யன்தி ரமயன்தி விஷாதயன்தி |
ஏதாஃ ப்ரவிஶ்ய ஸதயம் ஹ்றுதயம் னராணாம்
கிம் னாம வாமனயனா ன ஸமாசரன்தி || 2.471 ||
யதேதத்பூர்ணேன்துத்யுதிஹரம் உதாராக்றுதி பரம்
முகாப்ஜம் தன்வங்க்யாஃ கில வஸதி யத்ராதரமது |
இதம் தத்கிம் பாகத்ருமபலம் இதானீம் அதிரஸவ்யதீதேஉஸ்மின்
காலே விஷம் இவ பவிஷ்ய்த்யஸுகதம் || 2.48 ||
உன்மீலத்த்ரிவலீதரங்கனிலயா ப்ரோத்துங்கபீனஸ்தனத்வன்த்வேனோத்கத
சக்ரவாகயுகலா வக்த்ராம்புஜோத்பாஸினீ |
கான்தாகாரதரா னதீயம் அபிதஃ க்ரூராத்ர னாபேக்ஷதே
ஸம்ஸாரார்ணவமஜ்ஜனம் யதி ததா தூரேண ஸன்த்யஜ்யதாம் || 2.49 ||
ஜல்பன்தி ஸார்தம் அன்யேன பஶ்யன்த்யன்யம் ஸவிப்ரமாஃ |
ஹ்றுத்கதம் சின்தயன்த்யன்யம் ப்ரியஃ கோ னாம யோஷிதாம் || 2.50 ||
மது திஷ்டதி வாசி யோஷிதாம் ஹ்றுதி ஹாலாஹலம் ஏவ கேவலம் |
அதஏவ னிபீயதேஉதரோ ஹ்றுதயம் முஷ்டிபிரேவ தாட்யதே || 2.51 ||
அபஸர ஸகே தூராதஸ்மாத்கடாக்ஷவிஷானலாத்
ப்ரக்றுதிவிஷமாத்யோஷித்ஸர்பாத்விலாஸபணாப்றுதஃ |
இதரபணினா தஷ்டஃ ஶக்யஶ்சிகித்ஸிதும் ஔஷதைஶ்சதுர்
வனிதாபோகிக்ரஸ்தம் ஹி மன்த்ரிணஃ || 2.52 ||
விஸ்தாரிதம் மகரகேதனதீவரேண
ஸ்த்ரீஸம்ஜ்ஞிதம் படிஶம் அத்ர பவாம்புராஶௌ |
யேனாசிராத்தத்அதராமிஷலோலமர்த்ய
மத்ஸ்யான்விக்றுஷ்ய விபசத்யனுராகவஹ்னௌ || 2.53 ||
காமினீகாயகான்தாரே குசபர்வததுர்கமே |
மா ஸம்சர மனஃ பான்த தத்ராஸ்தே ஸ்மரதஸ்கரஃ || 2.54 ||
வ்யாதீர்கேண சலேன வக்த்ரகதினா தேஜஸ்வினா போகினா
னீலாப்ஜத்யுதினாஹினா பரம் அஹம் த்றுஷ்டோ ன தச்சக்ஷுஷா |
த்றுஷ்டே ஸன்தி சிகித்ஸகா திஶி திஶி ப்ராயேண தர்மார்தினோ
முக்தாக்ஷ்க்ஷணவீக்ஷிதஸ்ய ன ஹி மே வைத்யோ ன சாப்யௌஷதம் || 2.55 ||
இஹ ஹி மதுரகீதம் ன்றுத்யம் ஏதத்ரஸோஉயம்
ஸ்புரதி பரிமலோஉஸௌ ஸ்பர்ஶ ஏஷ ஸ்தனானாம் |
இதி ஹதபரமார்தைரின்த்ரியைர்ப்ராம்யமாணஃ
ஸ்வஹிதகரணதூர்தைஃ பஞ்சபிர்வஞ்சிதோஉஸ்மி || 2.56 ||
ன கம்யோ மன்த்ராணாம் ன ச பவதி பைஷஜ்யவிஷயோ
ன சாபி ப்ரத்வம்ஸம் வ்ரஜதி விவிதைஃ ஶான்திகஶதைஃ |
ப்ரமாவேஶாதங்கே கம் அபி விததத்பங்கம் அஸக்றுத்
ஸ்மராபஸ்மாரோஉயம் ப்ரமயதி த்றுஶம் கூர்ணயதி ச || 2.57 ||
ஜாத்ய்அன்தாய ச துர்முகாய ச ஜராஜீர்ணா கிலாங்காய ச
க்ராமீணாய ச துஷ்குலாய ச கலத்குஷ்டாபிபூதாய ச |
யச்சன்தீஷு மனோஹரம் னிஜவபுலக்ஷ்மீலவஶ்ரத்தயா
பண்யஸ்த்ரீஷு விவேககல்பலதிகாஶஸ்த்ரீஷு ராஜ்யேத கஃ || 2.58 ||
வேஶ்யாஸௌ மதனஜ்வாலா
ரூபேஉன்தனவிவர்திதா |
காமிபிர்யத்ர ஹூயன்தே
யௌவனானி தனானி ச || 2.59 ||
கஶ்சும்பதி குலபுருஷோ வேஶ்யாதரபல்லவம் மனோஜ்ஞம் அபி |
சாரபடசோரசேடகனடவிடனிஷ்டீவனஶராவம் || 2.60 ||
தன்யாஸ்த ஏவ தவலாயதலோசனானாம்
தாருண்யதர்பகனபீனபயோதராணாம் |
க்ஷாமோதரோபரி லஸத்த்ரிவலீலதானாம்
த்றுஷ்ட்வாக்றுதிம் விக்றுதிம் ஏதி மனோ ன யேஷாம் || 2.61 ||
பாலே லீலாமுகுலிதம் அமீ மன்தரா த்றுஷ்டிபாதாஃ
கிம் க்ஷிப்யன்தே விரமவிரம வ்யர்த ஏஷ ஶ்ரமஸ்தே |
ஸம்ப்ரத்யன்யே வயம் உபரதம் பால்யம் ஆஸ்தா வனான்தே
க்ஷீணோ மோஹஸ்த்றுணம் இவ ஜகஜ்ஜாலம் ஆலோகயாமஃ || 2.62 ||
இயம் பாலா மாம் ப்ரத்யனவரதம் இன்தீவரதலப்ரபா
சீரம் சக்ஷுஃ க்ஷிபதி கிம் அபிப்ரேதம் அனயா |
கதோ மோஹோஉஸ்மாகம் ஸ்மரஶபரபாணவ்யதிகரஜ்வர
ஜ்வாலா ஶான்தா ததபி ன வராகீ விரமதி || 2.63 ||
கிம் கன்தர்ப கரம் கதர்தயஸி ரே கோதண்டடங்காரிதம்
ரே ரே கோகில கோஉம்அலம் கலரவம் கிம் வா வ்றுதா ஜல்பஸி |
முக்தே ஸ்னிக்தவிதக்தசாருமதுரைர்லோலைஃ கடாக்ஷைரலம்
சேதஶ்சும்பிதசன்த்ரசூடசரணத்யானாம்றுதம் வர்ததே || 2.64 ||
விரஹேஉபி ஸங்கமஃ கலு
பரஸ்பரம் ஸங்கதம் மனோ யேஷாம் |
ஹ்றுதயம் அபி விகட்டிதம் சேத்
ஸங்கீ விரஹம் விஶேஷயதி || 2.65 ||
கிம் கதேன யதி ஸா ன ஜீவதி
ப்ராணிதி ப்ரியதமா ததாபி கிம் |
இத்யுதீக்ஷ்ய னவமேகமாலிகாம்
ன ப்ரயாதி பதிகஃ ஸ்வமன்திரம் || 2.66 ||
விரமத புதா யோஷித்ஸங்காத்ஸுகாத்க்ஷணபங்குராத்
குருத கருணாமைத்ரீப்ரஜ்ஞாவதூஜனஸங்கமம் |
ன கலு னரகே ஹாராக்ரான்தம் கனஸ்தனமண்டலம்
ஶரணம் அதவா ஶ்ரோணீபிம்பம் ரணன்மணிமேகலம் || 2.67 ||
யதா யோகாப்யாஸவ்யஸனக்றுஶயோராத்மமனஸோரவிச்சின்னா
மைத்ரீ ஸ்புரதி க்றுதினஸ்தஸ்ய கிம் உ தைஃ |
ப்ரியாணாம் ஆலாபைரதரமதுபிர்வக்த்ரவிதுபிஃ
ஸனிஶ்வாஸாமோதைஃ ஸகுசகலஶாஶ்லேஷஸுரதைஃ || 2.68 ||
யதாஸீதஜ்ஞானம் ஸ்மரதிமிரஸஞ்சாரஜனிதம்
ததா த்றுஷ்டனாரீமயம் இதம் அஶேஷம் ஜகதிதி |
இதானீம் அஸ்மாகம் படுதரவிவேகாஞ்ஜனஜுஷாம்
ஸமீபூதா த்றுஷ்டிஸ்த்ரிபுவனம் அபி ப்ரஹ்ம மனுதே || 2.69 ||
தாவதேவ க்றுதினாம் அபி ஸ்புரத்யேஷ
னிர்மலவிவேகதீபகஃ |
யாவதேவ ன குரங்கசக்ஷுஷாம்
தாட்யதே சடுலலோசனாஞ்சலைஃ || 2.70 ||
வசஸி பவதி ஸங்கத்யாகம் உத்திஶ்ய வார்தா
ஶ்ருதிமுகரமுகானாம் கேவலம் பண்டிதானாம் |
ஜகனம் அருணரத்னக்ரன்திகாஞ்சீகலாபம்
குவலயனயனானாம் கோ விஹாதும் ஸமர்தஃ || 2.71 ||
ஸ்வபரப்ரதாரகோஉஸௌ
னின்ததி யோஉலீகபண்டிதோ யுவதீஃ |
யஸ்மாத்தபஸோஉபி பலம்
ஸ்வர்கஃ ஸ்வர்கேஉபி சாப்ஸரஸஃ || 2.72 ||
மத்தேபகும்பதலனே புவி ஸன்தி தீராஃ
கேசித்ப்ரசண்டம்றுகராஜவதேஉபி தக்ஷாஃ |
கின்து ப்ரவீமி பலினாம் புரதஃ ப்ரஸஹ்ய
கன்தர்பதர்பதலனே விரலா மனுஷ்யாஃ || 2.73 ||
ஸன்மார்கே தாவதாஸ்தே ப்ரபவதி ச னரஸ்தாவதேவேன்த்ரியாணாம்
லஜ்ஜாம் தாவத்விதத்தே வினயம் அபி ஸமாலம்பதே தாவதேவ |
ப்ரூசாபாக்றுஷ்டமுக்தாஃ ஶ்ரவணபதகதா னீலபக்ஷ்மாண ஏதே
யாவல்லீலாவதீனாம் ஹ்றுதி ன த்றுதிமுஷோ த்றுஷ்டிபாணாஃ பதன்தி || 2.74 ||
உன்மத்தப்ரேமஸம்ரம்பாத்
ஆரபன்தே யத்அங்கனாஃ |
தத்ர ப்ரத்யூஹம் ஆதாதும்
ப்ரஹ்மாபி கலு காதரஃ || 2.75 ||
தாவன்மஹத்த்வம் பாண்டித்யம்
குலீனத்வம் விவேகிதா |
யாவஜ்ஜ்வலதி னாங்கேஷு
ஹதஃ பஞ்சேஷுபாவகஃ || 2.76 ||
ஶாஸ்த்ரஜ்ஞோஉபி ப்ரகுணிதனயோஉத்யான்தபாதாபி பாடம்
ஸம்ஸாரேஉஸ்மின்பவதி விரலோ பாஜனம் ஸத்கதீனாம் |
யேனைதஸ்மின்னிரயனகரத்வாரம் உத்காடயன்தீ
வாமாக்ஷீணாம் பவதி குடிலா ப்ரூலதா குஞ்சிகேவ || 2.77 ||
க்றுஶஃ காணஃ கஞ்ஜஃ ஶ்ரவணரஹிதஃ புச்சவிகலோ
வ்ரணீ பூயக்லின்னஃ க்றுமிகுலஶதைராவ்றுததனுஃ |
க்ஷுதா க்ஷாமோ ஜீர்ணஃ பிடரககபாலார்பிதகலஃ
ஶுனீம் அன்வேதி ஶ்வா ஹதம் அபி ச ஹன்த்யேவ மதனஃ || 2.78 ||
ஸ்த்ரீமுத்ராம் குஸுமாயுதஸ்ய ஜயினீம் ஸர்வார்தஸம்பத்கரீம்
யே மூடாஃ ப்ரவிஹாய யான்தி குதியோ மித்யாபலான்வேஷிணஃ |
தே தேனைவ னிஹத்ய னிர்தயதரம் னக்னீக்றுதா முண்டிதாஃ
கேசித்பஞ்சஶிகீக்றுதாஶ்ச ஜடிலாஃ காபாலிகாஶ்சாபரே || 2.79 ||
விஶ்வாமித்ரபராஶரப்ரப்றுதயோ வாதாம்புபர்ணாஶனாஸ்தேஉபி
ஸ்த்ரீமுகபங்கஜம் ஸுலலிதம் த்றுஷ்ட்வைவ மோஹம் கதாஃ |
ஶால்யன்னம் ஸக்றுதம் பயோததியுதம் யே புஞ்ஜதே மானவாஸ்தேஷாம்
இன்த்ரியனிக்ரஹோ யதி பவேத்வின்த்யஃ ப்லவேத்ஸாகரே || 2.80 ||
பரிமலப்றுதோ வாதாஃ ஶாகா னவாங்குரகோடயோ
மதுரவிதுரோத்கண்டாபாஜஃ ப்ரியா பிகபக்ஷிணாம் |
விரலவிரஸஸ்வேதோத்காரா வதூவதனேன்தவஃ
ப்ரஸரதி மதௌ தாத்ர்யாம் ஜாதோ ன கஸ்ய குணோதயஃ || 2.81 ||
மதுரயம் மதுரைரபி கோகிலா
கலரவைர்மலயஸ்ய ச வாயுபிஃ |
விரஹிணஃ ப்ரஹிணஸ்தி ஶரீரிணோ
விபதி ஹன்த ஸுதாபி விஷாயதே || 2.82 ||
ஆவாஸஃ கிலகிஞ்சிதஸ்ய தயிதாபார்ஶ்வே விலாஸாலஸாஃ
கர்ணே கோகிலகாமினீகலரவஃ ஸ்மேரோ லதாமண்டபஃ |
கோஷ்டீ ஸத்கவிபிஃ ஸமம் கதிபயைர்முக்தாஃ ஸுதாம்ஶோஃ கராஃ
கேஷாம்சித்ஸுகயன்தி சாத்ர ஹ்றுதயம் சைத்ரே விசித்ராஃ க்ஷபாஃ || 2.83 ||
பான்த ஸ்த்ரீவிரஹானலாஹுதிகலாம் ஆதன்வதீ மஞ்ஜரீமாகன்தேஷு
பிகாங்கனாபிரதுனா ஸோத்கண்டம் ஆலோக்யதே |
அப்யேதே னவபாடலாபரிமலப்ராக்பாரபாடச்சரா
வான்திக்லான்திவிதானதானவக்றுதஃ ஶ்ரீகண்டஶைலானிலாஃ || 2.84 ||
ப்ரதிதஃ ப்ரணயவதீனாம்
தாவத்பதம் ஆதனோது ஹ்றுதி மானஃ |
பவதி ன யாவச்சன்தனதரு
ஸுரபிர்மலயபவமானஃ || 2.85 ||
ஸஹகாரகுஸுமகேஸரனிகர
பராமோதமூர்ச்சிததிக்அன்தே |
மதுரமதுரவிதுரமதுபே
மதௌ பவேத்கஸ்ய னோத்கண்டா || 2.86 ||
அச்சாச்சசன்தனரஸார்த்ரதரா ம்றுகாக்ஷ்யோ
தாராக்றுஹாணி குஸுமானி ச கோஉம்உதீ ச |
மன்தோ மருத்ஸுமனஸஃ ஶுசி ஹர்ம்யப்றுஷ்டம்
க்ரீஷ்மே மதம் ச மதனம் ச விவர்தயன்தி || 2.87 ||
ஸ்ரஜோ ஹ்றுத்யாமோதா வ்யஜனபவனஶ்சன்த்ரகிரணாஃ
பராகஃ காஸாரோ மலயஜரஜஃ ஶீது விஶதம் |
ஶுசிஃ ஸௌதோத்ஸங்கஃ ப்ரதனு வஸனம் பங்கஜத்றுஶோ
னிதாகர்தாவேதத்விலஸதி லபன்தே ஸுக்றுதினஃ || 2.88 ||
ஸுதாஶுப்ரம் தாம ஸ்புரத்அமலரஶ்மிஃ ஶஶதரஃ
ப்ரியாவக்த்ராம்போஜம் மலயஜரஜஶ்சாதிஸுரபிஃ |
ஸ்ரஜோ ஹ்றுத்யாமோதாஸ்ததிதம் அகிலம் ராகிணி ஜனே
கரோத்யன்தஃ க்ஷோபம் ன து விஷயஸம்ஸர்கவிமுகே || 2.89 ||
தருணீவேஷோத்தீபிதகாமா
விகஸஜ்ஜாதீபுஷ்பஸுகன்திஃ |
உன்னதபீனபயோதரபாரா
ப்ராவ்றுட்தனுதே கஸ்ய ன ஹர்ஷம் || 2.90 ||
வியத்உபசிதமேகம் பூமயஃ கன்தலின்யோ
னவகுடஜகதம்பாமோதினோ கன்தவாஹாஃ |
ஶிகிகுலகலகேகாராவரம்யா வனான்தாஃ
ஸுகினம் அஸுகினம் வா ஸர்வம் உத்கண்டயன்தி || 2.91 ||
உபரி கனம் கனபடலம்
திர்யக்கிரயோஉபி னர்திதமயூராஃ |
க்ஷிதிரபி கன்தலதவலா
த்றுஷ்டிம் பதிகஃ க்வ பாதயதி || 2.92 ||
இதோ வித்யுத்வல்லீவிலஸிதம் இதஃ கேதகிதரோஃ
ஸ்புரன்கன்தஃ ப்ரோத்யஜ்ஜலதனினதஸ்பூர்ஜிதம் இதஃ |
இதஃ கேகிக்ரீடாகலகலரவஃ பக்ஷ்மலத்றுஶாம்
கதம் யாஸ்யன்த்யேதே விரஹதிவஸாஃ ஸம்ப்றுதரஸாஃ || 2.93 ||
அஸூசிஸஞ்சாரே தமஸி னபஸி ப்ரௌடஜலதத்வனி
ப்ராஜ்ஞம்மன்யே பததி ப்றுஷதானாம் ச னிசயே |
இதம் ஸௌதாமின்யாஃ கனககமனீயம் விலஸிதம்
முதம் ச ம்லானிம் ச ப்ரதயதி பதி ஸ்வைரஸுத்றுஶாம் || 2.94 ||
ஆஸாரேண ன ஹர்ம்யதஃ ப்ரியதமைர்யாதும் பஹிஃ ஶக்யதே
ஶீதோத்கம்பனிமித்தம் ஆயதத்றுஶா காடம் ஸமாலிங்க்யதே |
ஜாதாஃ ஶீகரஶீதலாஶ்ச மருதோரத்யன்தகேதச்சிதோ
தன்யானாம் பத துர்தினம் ஸுதினதாம் யாதி ப்ரியாஸங்கமே || 2.95 ||
அர்தம் ஸுப்த்வா னிஶாயாஃ ஸரபஸஸுரதாயாஸஸன்னஶ்லதாங்கப்ரோத்பூதாஸஹ்ய
த்றுஷ்ணோ மதுமதனிரதோ ஹர்ம்யப்றுஷ்டே விவிக்தே |
ஸம்போகக்லான்தகான்தாஶிதிலபுஜலதாவர்ஜிதம் கர்கரீதோ
ஜ்யோத்ஸ்னாபின்னாச்சதாரம் பிபதி ன ஸலிலம் ஶாரதம் மன்தபுண்யஃ || 2.96 ||
ஹேமன்தே ததிதுக்தஸர்பிரஶனா மாஞ்ஜிஷ்டவாஸோப்றுதஃ
காஶ்மீரத்ரவஸான்த்ரதிக்தவபுஷஶ்சின்னா விசித்ரை ரதைஃ |
வ்றுத்தோருஸ்தனகாமினோஜனக்றுதாஶ்லேஷா க்றுஹாப்யன்தரே
தாம்பூலீதலபூகபூரிதமுகா தன்யாஃ ஸுகம் ஶேரதே || 2.97 ||
ப்ரதுயத்ப்ரௌடப்ரியங்குத்யுதிப்றுதி விகஸத்குன்தமாத்யத்த்விரேபே
காலே ப்ராலேயவாதப்ரசலவிலஸிதோதாரமன்தாரதாம்னி |
யேஷாம் னோ கண்டலக்னா க்ஷணம் அபி துஹினக்ஷோததக்ஷா ம்றுகாக்ஷீ
தேஸாம் ஆயாமயாமா யமஸதனஸமா யாமினீ யாதி யூனாம் || 2.98 ||
சும்பன்தோ கண்டபித்தீரலகவதி முகே ஸீத்க்றுதான்யாததானா
வக்ஷஃஸூத்கஞ்சுகேஷு ஸ்தனபரபுலகோத்பேதம் ஆபாதயன்தஃ |
ஊரூனாகம்பயன்தஃ ப்றுதுஜகனதடாத்ஸ்ரம்ஸயன்தோஉம்ஶுகானி
வ்யக்தம் கான்தாஜனானாம் விடசரிதப்றுதஃ ஶைஶிரா வான்தி வாதாஃ || 2.99 ||
கேஶானாகுலயன்த்றுஶோ முகுலயன்வாஸோ பலாதாக்ஷிபன்னாதன்வன்
புலகோத்கமம் ப்ரகடயன்னாவேககம்பம் ஶனைஃ |
பாரம் பாரம் உதாரஸீத்க்றுதக்றுதோ தன்தச்சதான்பீடயன்
ப்ராயஃ ஶைஶிர ஏஷ ஸம்ப்ரதி மருத்கான்தாஸு கான்தாயதே || 2.100 ||
யத்யஸ்ய னாஸ்தி ருசிரம் தஸ்மிம்ஸ்தஸ்ய ஸ்ப்றுஹா மனோஜ்ஞேஉபி |
ரமணீயேஉபி ஸுதாம்ஶௌ ன மனஃகாமஃ ஸரோஜின்யாஃ || 2.101 ||
வைராக்யே ஸம்சரத்யேகோ னீதௌ ப்ரமதி சாபரஃ |
ஶ்றுங்காரே ரமதே கஶ்சித்புவி பேதாஃ பரஸ்பரம் || 2.102 ||
இதி ஶுபம் பூயாத் |
ஶ்றுங்காரஶதகம்
பர்த்றுஹரேஃ
ஶம்புஸ்வயம்புஹரயோ ஹரிணேக்ஷணானாம்
யேனாக்ரியன்த ஸததம் க்றுஹகும்பதாஸாஃ |
வாசாம் அகோசரசரித்ரவிசித்ரிதாய
தஸ்மை னமோ பகவதே மகரத்வஜாய || 2.1 ||
ஸ்மிதேன பாவேன ச லஜ்ஜயா பியா
பராண்முகைரர்தகடாக்ஷவீக்ஷணைஃ |
வசோபிரீர்ஷ்யாகலஹேன லீலயா
ஸமஸ்தபாவைஃ கலு பன்தனம் ஸ்த்ரியஃ || 2.2 ||
ப்ரூசாதுர்யாத்குஷ்சிதாக்ஷாஃ கடாக்ஷாஃ
ஸ்னிக்தா வாசோ லஜ்ஜிதான்தாஶ்ச ஹாஸாஃ |
லீலாமன்தம் ப்ரஸ்திதம் ச ஸ்திதம் ச
ஸ்த்ரீணாம் ஏதத்பூஷணம் சாயுதம் ச || 2.3 ||
க்வசித்ஸப்ரூபங்கைஃ க்வசிதபி ச லஜ்ஜாபரிகதைஃ
க்வசித்பூரித்ரஸ்தைஃ க்வசிதபி ச லீலாவிலலிதைஃ |
குமாரீணாம் ஏதைர்மதனஸுபகைர்னேத்ரவலிதைஃ
ஸ்புரன்னீலாப்ஜானாம் ப்ரகரபரிகீர்ணா இவ திஶஃ || 2.4 ||
வக்த்ரம் சன்த்ரவிகாஸி பங்கஜபரீஹாஸக்ஷமே லோசனே
வர்ணஃ ஸ்வர்ணம் அபாகரிஷ்ணுரலினீஜிஷ்ணுஃ கசானாம் சயஃ |
பக்ஷோஜாவிபகும்பவிப்ரமஹரௌ குர்வீ னிதம்பஸ்தலீ
வாசாம் ஹாரி ச மார்தவம் யுவதீஷு ஸ்வாபாவிகம் மண்டனம் || 2.5 ||
ஸ்மிதகிஞ்சின்முக்தம் ஸரலதரலோ த்றுஷ்டிவிபவஃ
பரிஸ்பன்தோ வாசாம் அபினவவிலாஸோக்திஸரஸஃ |
கதானாம் ஆரம்பஃ கிஸலயிதலீலாபரிகரஃ
ஸ்ப்றுஶன்த்யாஸ்தாருண்யம் கிம் இவ ன ஹி ரம்யம் ம்றுகத்றுஶஃ || 2.6 ||
த்ரஷ்டவ்யேஷு கிம் உத்தமம் ம்றுகத்றுஶஃ ப்ரேமப்ரஸன்னம் முகம்
க்ராதவேஷ்வபி கிம் தத்ஆஸ்யபவனஃ ஶ்ரவ்யேஷு கிம் தத்வசஃ |
கிம் ஸ்வாத்யேஷு தத்ஓஷ்டபல்லவரஸஃ ஸ்ப்றுஶ்யேஷு கிம் தத்வபுர்த்யேயம்
கிம் னவயௌவனே ஸஹ்றுதயைஃ ஸர்வத்ர தத்விப்ரமாஃ || 2.7 ||
ஏதாஶ்சலத்வலயஸம்ஹதிமேகலோத்தஜங்கார
னூபுரபராஜிதராஜஹம்ஸ்யஃ |
குர்வன்தி கஸ்ய ன மனோ விவஶம் தருண்யோ
வித்ரஸ்தமுக்தஹரிணீஸத்றுஶைஃ கடாக்ஷைஃ || 2.8 ||
குங்குமபங்ககலங்கிததேஹா
கௌரபயோதரகம்பிதஹாரா |
னூபுரஹம்ஸரணத்பத்மா
கம் ன வஶீகுருதே புவி ராமா || 2.9 ||
னூனம் ஹி தே கவிவரா விபரீதவாசோ
யே னித்யம் ஆஹுரபலா இதி காமினீஸ்தாஃ |
யாபிர்விலோலிதரதாரகத்றுஷ்டிபாதைஃ
ஶக்ராதயோஉபி விஜிதாஸ்த்வபலாஃ கதம் தாஃ || 2.10 ||
னூனம் ஆஜ்ஞாகரஸ்தஸ்யாஃ ஸுப்ருவோ மகரத்வஜஃ |
யதஸ்தன்னேத்ரஸஞ்சாரஸூசிதேஷு ப்ரவர்ததே || 2.11 ||
கேஶாஃ ஸம்யமினஃ ஶ்ருதேரபி பரம் பாரம் கதே லோசனே
அன்தர்வக்த்ரம் அபி ஸ்வபாவஶுசிபீஃ கீர்ணம் த்விஜானாம் கணைஃ |
முக்தானாம் ஸததாதிவாஸருசிரௌ வக்ஷோஜகும்பாவிமாவித்தம்
தன்வி வபுஃ ப்ரஶான்தம் அபி தேராகம் கரோத்யேவ னஃ || 2.12 ||
முக்தே தானுஷ்கதா கேயம் அபூர்வா த்வயி த்றுஶ்யதே |
யயா வித்யஸி சேதாம்ஸி குணைரேவ ன ஸாயகைஃ || 2.13 ||
ஸதி ப்ரதீபே ஸத்யக்னௌ ஸத்ஸு தாராரவீன்துஷு |
வினா மே ம்றுகஶாவாக்ஷ்யா தமோபூதம் இதம் ஜகத் || 2.14 ||
உத்வ்றுத்தஃ ஸ்தனபார ஏஷ தரலே னேத்ரே சலே ப்ரூலதே
ராகாதிஷ்டிதம் ஓஷ்டபல்லவம் இதம் குர்வன்து னாம வ்யதாம் |
ஸௌபாக்யாக்ஷரமாலிகேவ லிகிதா புஷ்பாயுதேன ஸ்வயம்
மத்யஸ்தாபி கரோதி தாபம் அதிகம் ரோஉம்ஆவலிஃ கேன ஸா || 2.15 ||
முகேன சன்த்ரகான்தேன மஹானீலைஃ ஶிரோருஹைஃ |
கராப்யாம் பத்மராகாப்யாம் ரேஜே ரத்னமயீவ ஸா || 2.16 ||
குருணா ஸ்தனபாரேண முகசன்த்ரேண பாஸ்வதா |
ஶனைஶ்சராப்யாம் பாதாப்யாம் ரேஜே க்ரஹமயீவ ஸா || 2.17 ||
தஸ்யாஃ ஸ்தனௌ யதி கனௌ ஜகனம் ச ஹாரி
வக்த்ரம் ச சாரு தவ சித்த கிம் ஆகுலத்வம் |
புண்யம் குருஷ்வ யதி தேஷு தவாஸ்தி வாஞ்சா
புண்யைர்வினா ன ஹி பவன்தி ஸமீஹிதார்தாஃ || 2.18 ||
இமே தாருண்யஶ்ரீனவபரிமலாஃ ப்ரௌடஸுரதப்ரதாப
ப்ராரம்பாஃ ஸ்மரவிஜயதானப்ரதிபுவஃ |
சிரம் சேதஶ்சோரா அபினவவிகாரைககுரவோ
விலாஸவ்யாபாராஃ கிம் அபி விஜயன்தே ம்றுகத்றுஶாம் || 2.19 ||
ப்ரணயமதுராஃ ப்ரேமோத்காரா ரஸாஶ்ரயதாம் கதாஃ
பணிதிமதுரா முக்தப்ராயாஃ ப்ரகாஶிதஸம்மதாஃ |
ப்ரக்றுதிஸுபகா விஸ்ரம்பார்த்ராஃ ஸ்மரோதயதாயினீ
ரஹஸி கிம் அபி ஸ்வைராலாபா ஹரன்தி ம்றுகீத்றுஶாம் || 2.20 ||
விஶ்ரம்ய விஶ்ரம்ய வனத்ருமாணாம்
சாயாஸு தன்வீ விசசார காசித் |
ஸ்தனோத்தரீயேண கரோத்த்றுதேன
னிவாரயன்தீ ஶஶினோ மயூகான் || 2.21 ||
அதர்ஶனே தர்ஶனமாத்ரகாமா
த்றுஷ்ட்வா பரிஷ்வங்கஸுகைகலோலா |
ஆலிங்கிதாயாம் புனராயதாக்ஷ்யாமாஶாஸ்மஹே
விக்ரஹயோரபேதம் || 2.22 ||
மாலதீ ஶிரஸி ஜ்றும்பணம் முகே
சன்தனம் வபுஷி குங்குமாவிலம் |
வக்ஷஸி ப்ரியதமா மதாலஸா
ஸ்வர்க ஏஷ பரிஶிஷ்ட ஆகமஃ || 2.23 ||
ப்ராங்மாம் ஏதி மனாகனாகதரஸம் ஜாதாபிலாஷாம் ததஃ
ஸவ்ரீடம் ததனு ஶ்லதோத்யமம் அத ப்ரத்வஸ்ததைர்யம் புனஃ |
ப்ரேமார்த்ரம் ஸ்ப்றுஹணீயனிர்பரரஹஃ க்ரீடாப்ரகல்பம் ததோ
னிஃஸங்காங்கவிகர்ஷணாதிகஸுகரம்யம் குலஸ்த்ரீரதம் || 2.24 ||
உரஸி னிபதிதானாம் ஸ்ரஸ்ததம்மில்லகானாம்
முகுலிதனயனானாம் கிஞ்சித்உன்மீலிதானாம் |
உபரி ஸுரதகேதஸ்வின்னகண்டஸ்தலானாமதர
மது வதூனாம் பாக்யவன்தஃ பிபன்தி || 2.25 ||
ஆமீலிதனயனானாம் யஃ
ஸுரதரஸோஉனு ஸம்விதம் பாதி |
மிதுரைர்மிதோஉவதாரிதமவிததம்
இதம் ஏவ காமனிர்பர்ஹணம் || 2.26 ||
இதம் அனுசிதம் அக்ரமஶ்ச பும்ஸாம்
யதிஹ ஜராஸ்வபி மன்மதா விகாராஃ |
ததபி ச ன க்றுதம் னிதம்பினீனாம்
ஸ்தனபதனாவதி ஜீவிதம் ரதம் வா || 2.27 ||
ராஜஸ்த்றுஷ்ணாம்புராஶேர்ன ஹி ஜகதி கதஃ கஶ்சிதேவாவஸானம்
கோ வார்தோஉர்தைஃ ப்ரபூதைஃ ஸ்வவபுஷி கலிதே யௌவனே ஸானுராகே |
கச்சாமஃ ஸத்ம யாவத்விகஸிதனயனேன்தீவராலோகினீனாமாக்ரம்யாக்ரம்ய
ரூபம் ஜடிதி ன ஜரயா லுப்யதே ப்ரேயஸீனாம் || 2.28 ||
ராகஸ்யாகாரம் ஏகம் னரகஶதமஹாதுஃகஸம்ப்ராப்திஹேதுர்மோஹஸ்யோத்பத்தி
பீஜம் ஜலதரபடலம் ஜ்ஞானதாராதிபஸ்ய |
கன்தர்பஸ்யைகமித்ரம் ப்ரகடிதவிவிதஸ்பஷ்டதோஷப்ரபன்தம்
லோகேஉஸ்மின்ன ஹ்யர்தவ்ரஜகுலபவனயௌவனாதன்யதஸ்தி || 2.29 ||
ஶ்றுங்காரத்ருமனீரதே ப்ரஸ்றுமரக்ரீடாரஸஸ்ரோதஸி
ப்ரத்யும்னப்ரியபான்தவே சதுரவாங்முக்தாபலோதன்வதி |
தன்வீனேத்ரசகோரபாவனவிதௌ ஸௌபாக்யலக்ஷ்மீனிதௌ
தன்யஃ கோஉபி ன விக்ரியாம் கலயதி ப்ராப்தே னவே யௌவனே || 2.30 ||
ஸம்ஸாரேஉஸ்மின்னஸாரே குன்றுபதிபவனத்வாரஸேவாகலங்கவ்யாஸங்க
வ்யஸ்ததைர்யம் கதம் அமலதியோ மானஸம் ஸம்விதத்யுஃ |
யத்யேதாஃ ப்ரோத்யத்இன்துத்யுதினிசயப்றுதோ ன ஸ்யுரம்போஜனேத்ராஃ
ப்ரேங்கத்காஞ்சீகலாபாஃ ஸ்தனபரவினமன்மத்யபாஜஸ்தருண்யஃ || 2.31 ||
ஸித்தாத்யாஸிதகன்தரே ஹரவ்றுஷஸ்கன்தாவருக்ணத்ருமே
கங்காதௌதஶிலாதலே ஹிமவதஃ ஸ்தானே ஸ்திதே ஶ்ரேயஸி |
கஃ குர்வீத ஶிரஃ ப்ரணாமமலினம் ம்லானம் மனஸ்வீ ஜனோ
யத்வித்ரஸ்தகுரங்கஶாவனயனா ன ஸ்யுஃ ஸ்மராஸ்த்ரம் ஸ்த்ரியஃ || 2.32 ||
ஸம்ஸார தவ பர்யன்தபதவீ ன தவீயஸீ |
அன்தரா துஸ்தரா ன ஸ்யுர்யதி தே மதிரேக்ஷணாம் || 2.33 ||
திஶ வனஹரிணீப்யோ வம்ஶகாண்டச்சவீனாம்
கவலம் உபலகோடிச்சின்னமூலம் குஶானாம் |
ஶகயுவதிகபோலாபாண்டுதாம்பூலவல்லீதலம்
அருணனகாக்ரைஃ பாடிதம் வா வதூப்யஃ || 2.34 ||
அஸாராஃ ஸர்வே தே விரதிவிரஸாஃ பாபவிஷயா
ஜுகுப்ஸ்யன்தாம் யத்வா னனு ஸகலதோஷாஸ்பதம் இதி |
ததாப்யேதத்பூமௌ னஹி பரஹிதாத்புண்யம் அதிகம்
ன சாஸ்மின்ஸம்ஸாரே குவலயத்றுஶோ ரம்யம் அபரம் || 2.35 ||
ஏதத்காமபலோ லோகே யத்த்வயோரேகசித்ததா |
அன்யசித்தக்றுதே காமே ஶவயோரிவ ஸங்கமஃ || 2.351 ||
மாத்ஸர்யம் உத்ஸார்ய விசார்ய கார்யமார்யாஃ
ஸமர்யாதம் இதம் வதன்து |
ஸேவ்யா னிதம்பாஃ கிம் உ பூதராணாமத
ஸ்மரஸ்மேரவிலாஸினீனாம் || 2.36 ||
ஸம்ஸாரே ஸ்வப்னஸாரே பரிணதிதரலே த்வே கதீ பண்டிதானாம்
தத்த்வஜ்ஞானாம்றுதாம்பஃப்லவலலிததியாம் யாது காலஃ கதஞ்சித் |
னோ சேன்முக்தாங்கனானாம் ஸ்தனஜகனகனாபோகஸம்போகினீனாம்
ஸ்தூலோபஸ்தஸ்தலீஷு ஸ்தகிதகரதலஸ்பர்ஶலீலோத்யமானாம் || 2.37 ||
ஆவாஸஃ க்ரியதாம் கங்கே பாபஹாரிணி வாரிணி |
ஸ்தனத்வயே தருண்யா வா மனோஹாரிணி ஹாரிணி || 2.38 ||
கிம் இஹ பஹுபிருக்தைர்யுக்திஶூன்யைஃ ப்ரலாபைர்த்வயம்
இஹ புருஷாணாம் ஸர்வதா ஸேவனீயம் |
அபினவமதலீலாலாலஸம் ஸுன்தரீணாம்
ஸ்தனபரபரிகின்னம் யௌவனம் வா வனம் வா || 2.39 ||
ஸத்யம் ஜனா வச்மி ன பக்ஷபாதால்
லோகேஷு ஸப்தஸ்வபி தத்யம் ஏதத் |
னான்யன்மனோஹாரி னிதம்பினீப்யோ
துஃகைகஹேதுர்ன ச கஶ்சிதன்யஃ || 2.40 ||
கான்தேத்யுத்பலலோசனேதி விபுலஶ்ரோணீபரேத்யுன்னமத்பீனோத்துங்க
பயோதரேதி ஸமுகாம்போஜேதி ஸுப்ரூரிதி |
த்றுஷ்ட்வா மாத்யதி மோததேஉபிரமதே ப்ரஸ்தௌதி வித்வானபி
ப்ரத்யக்ஷாஶுசிபஸ்த்ரிகாம் ஸ்த்ரியம் அஹோ மோஹஸ்ய துஶ்சேஷ்டிதம் || 2.41 ||
ஸ்ம்றுதா பவதி தாபாய த்றுஷ்டா சோன்மாதகாரிணீ |
ஸ்ப்றுஷ்டா பவதி மோஹாய ஸா னாம தயிதா கதம் || 2.42 ||
தாவதேவாம்றுதமயீ யாவல்லோசனகோசரா |
சக்ஷுஷ்பதாததீதா து விஷாதப்யதிரிச்யதே || 2.43 ||
னாம்றுதம் ன விஷம் கிஞ்சிதேதாம் முக்த்வா னிதம்பினீம் |
ஸைவாம்றுதலதா ரக்தா விரக்தா விஷவல்லரீ || 2.44 ||
ஆவர்தஃ ஸம்ஶயானாம் அவினயபுவனம் பட்டணம் ஸாஹஸானாம்
தோஷாணாம் ஸன்னிதானம் கபடஶதமயம் க்ஷேத்ரம் அப்ரத்யயானாம் |
ஸ்வர்கத்வாரஸ்ய விக்னோ னரகபுரமுக ஸர்வமாயாகரண்டம்
ஸ்த்ரீயன்த்ரம் கேன ஸ்றுஷ்டம் விஷம் அம்றுதமயம் ப்ராணிலோகஸ்ய பாஶஃ || 2.45 ||
னோ ஸத்யேன ம்றுகாங்க ஏஷ வதனீபூதோ ன சேன்தீவரத்வன்த்வம்
லோசனதாம் கத ன கனகைரப்யங்கயஷ்டிஃ க்றுதா |
கின்த்வேவம் கவிபிஃ ப்ரதாரிதமனாஸ்தத்த்வம் விஜானன்னபி
த்வங்மாம்ஸாஸ்திமயம் வபுர்ம்றுகத்றுஶாம் மன்தோ ஜனஃ ஸேவதே || 2.46 ||
லீலாவதீனாம் ஸஹஜா விலாஸாஸ்த
ஏவ மூடஸ்ய ஹ்றுதி ஸ்புரன்தி |
ராகோ னலின்யா ஹி னிஸர்கஸித்தஸ்தத்ர
ப்ரம்த்யேவ வ்றுதா ஷட்அங்க்ரிஃ || 2.47 ||
ஸம்மோஹயன்தி மதயன்தி விடம்பயன்தி
னிர்பர்த்ஸ்யன்தி ரமயன்தி விஷாதயன்தி |
ஏதாஃ ப்ரவிஶ்ய ஸதயம் ஹ்றுதயம் னராணாம்
கிம் னாம வாமனயனா ன ஸமாசரன்தி || 2.471 ||
யதேதத்பூர்ணேன்துத்யுதிஹரம் உதாராக்றுதி பரம்
முகாப்ஜம் தன்வங்க்யாஃ கில வஸதி யத்ராதரமது |
இதம் தத்கிம் பாகத்ருமபலம் இதானீம் அதிரஸவ்யதீதேஉஸ்மின்
காலே விஷம் இவ பவிஷ்ய்த்யஸுகதம் || 2.48 ||
உன்மீலத்த்ரிவலீதரங்கனிலயா ப்ரோத்துங்கபீனஸ்தனத்வன்த்வேனோத்கத
சக்ரவாகயுகலா வக்த்ராம்புஜோத்பாஸினீ |
கான்தாகாரதரா னதீயம் அபிதஃ க்ரூராத்ர னாபேக்ஷதே
ஸம்ஸாரார்ணவமஜ்ஜனம் யதி ததா தூரேண ஸன்த்யஜ்யதாம் || 2.49 ||
ஜல்பன்தி ஸார்தம் அன்யேன பஶ்யன்த்யன்யம் ஸவிப்ரமாஃ |
ஹ்றுத்கதம் சின்தயன்த்யன்யம் ப்ரியஃ கோ னாம யோஷிதாம் || 2.50 ||
மது திஷ்டதி வாசி யோஷிதாம் ஹ்றுதி ஹாலாஹலம் ஏவ கேவலம் |
அதஏவ னிபீயதேஉதரோ ஹ்றுதயம் முஷ்டிபிரேவ தாட்யதே || 2.51 ||
அபஸர ஸகே தூராதஸ்மாத்கடாக்ஷவிஷானலாத்
ப்ரக்றுதிவிஷமாத்யோஷித்ஸர்பாத்விலாஸபணாப்றுதஃ |
இதரபணினா தஷ்டஃ ஶக்யஶ்சிகித்ஸிதும் ஔஷதைஶ்சதுர்
வனிதாபோகிக்ரஸ்தம் ஹி மன்த்ரிணஃ || 2.52 ||
விஸ்தாரிதம் மகரகேதனதீவரேண
ஸ்த்ரீஸம்ஜ்ஞிதம் படிஶம் அத்ர பவாம்புராஶௌ |
யேனாசிராத்தத்அதராமிஷலோலமர்த்ய
மத்ஸ்யான்விக்றுஷ்ய விபசத்யனுராகவஹ்னௌ || 2.53 ||
காமினீகாயகான்தாரே குசபர்வததுர்கமே |
மா ஸம்சர மனஃ பான்த தத்ராஸ்தே ஸ்மரதஸ்கரஃ || 2.54 ||
வ்யாதீர்கேண சலேன வக்த்ரகதினா தேஜஸ்வினா போகினா
னீலாப்ஜத்யுதினாஹினா பரம் அஹம் த்றுஷ்டோ ன தச்சக்ஷுஷா |
த்றுஷ்டே ஸன்தி சிகித்ஸகா திஶி திஶி ப்ராயேண தர்மார்தினோ
முக்தாக்ஷ்க்ஷணவீக்ஷிதஸ்ய ன ஹி மே வைத்யோ ன சாப்யௌஷதம் || 2.55 ||
இஹ ஹி மதுரகீதம் ன்றுத்யம் ஏதத்ரஸோஉயம்
ஸ்புரதி பரிமலோஉஸௌ ஸ்பர்ஶ ஏஷ ஸ்தனானாம் |
இதி ஹதபரமார்தைரின்த்ரியைர்ப்ராம்யமாணஃ
ஸ்வஹிதகரணதூர்தைஃ பஞ்சபிர்வஞ்சிதோஉஸ்மி || 2.56 ||
ன கம்யோ மன்த்ராணாம் ன ச பவதி பைஷஜ்யவிஷயோ
ன சாபி ப்ரத்வம்ஸம் வ்ரஜதி விவிதைஃ ஶான்திகஶதைஃ |
ப்ரமாவேஶாதங்கே கம் அபி விததத்பங்கம் அஸக்றுத்
ஸ்மராபஸ்மாரோஉயம் ப்ரமயதி த்றுஶம் கூர்ணயதி ச || 2.57 ||
ஜாத்ய்அன்தாய ச துர்முகாய ச ஜராஜீர்ணா கிலாங்காய ச
க்ராமீணாய ச துஷ்குலாய ச கலத்குஷ்டாபிபூதாய ச |
யச்சன்தீஷு மனோஹரம் னிஜவபுலக்ஷ்மீலவஶ்ரத்தயா
பண்யஸ்த்ரீஷு விவேககல்பலதிகாஶஸ்த்ரீஷு ராஜ்யேத கஃ || 2.58 ||
வேஶ்யாஸௌ மதனஜ்வாலா
ரூபேஉன்தனவிவர்திதா |
காமிபிர்யத்ர ஹூயன்தே
யௌவனானி தனானி ச || 2.59 ||
கஶ்சும்பதி குலபுருஷோ வேஶ்யாதரபல்லவம் மனோஜ்ஞம் அபி |
சாரபடசோரசேடகனடவிடனிஷ்டீவனஶராவம் || 2.60 ||
தன்யாஸ்த ஏவ தவலாயதலோசனானாம்
தாருண்யதர்பகனபீனபயோதராணாம் |
க்ஷாமோதரோபரி லஸத்த்ரிவலீலதானாம்
த்றுஷ்ட்வாக்றுதிம் விக்றுதிம் ஏதி மனோ ன யேஷாம் || 2.61 ||
பாலே லீலாமுகுலிதம் அமீ மன்தரா த்றுஷ்டிபாதாஃ
கிம் க்ஷிப்யன்தே விரமவிரம வ்யர்த ஏஷ ஶ்ரமஸ்தே |
ஸம்ப்ரத்யன்யே வயம் உபரதம் பால்யம் ஆஸ்தா வனான்தே
க்ஷீணோ மோஹஸ்த்றுணம் இவ ஜகஜ்ஜாலம் ஆலோகயாமஃ || 2.62 ||
இயம் பாலா மாம் ப்ரத்யனவரதம் இன்தீவரதலப்ரபா
சீரம் சக்ஷுஃ க்ஷிபதி கிம் அபிப்ரேதம் அனயா |
கதோ மோஹோஉஸ்மாகம் ஸ்மரஶபரபாணவ்யதிகரஜ்வர
ஜ்வாலா ஶான்தா ததபி ன வராகீ விரமதி || 2.63 ||
கிம் கன்தர்ப கரம் கதர்தயஸி ரே கோதண்டடங்காரிதம்
ரே ரே கோகில கோஉம்அலம் கலரவம் கிம் வா வ்றுதா ஜல்பஸி |
முக்தே ஸ்னிக்தவிதக்தசாருமதுரைர்லோலைஃ கடாக்ஷைரலம்
சேதஶ்சும்பிதசன்த்ரசூடசரணத்யானாம்றுதம் வர்ததே || 2.64 ||
விரஹேஉபி ஸங்கமஃ கலு
பரஸ்பரம் ஸங்கதம் மனோ யேஷாம் |
ஹ்றுதயம் அபி விகட்டிதம் சேத்
ஸங்கீ விரஹம் விஶேஷயதி || 2.65 ||
கிம் கதேன யதி ஸா ன ஜீவதி
ப்ராணிதி ப்ரியதமா ததாபி கிம் |
இத்யுதீக்ஷ்ய னவமேகமாலிகாம்
ன ப்ரயாதி பதிகஃ ஸ்வமன்திரம் || 2.66 ||
விரமத புதா யோஷித்ஸங்காத்ஸுகாத்க்ஷணபங்குராத்
குருத கருணாமைத்ரீப்ரஜ்ஞாவதூஜனஸங்கமம் |
ன கலு னரகே ஹாராக்ரான்தம் கனஸ்தனமண்டலம்
ஶரணம் அதவா ஶ்ரோணீபிம்பம் ரணன்மணிமேகலம் || 2.67 ||
யதா யோகாப்யாஸவ்யஸனக்றுஶயோராத்மமனஸோரவிச்சின்னா
மைத்ரீ ஸ்புரதி க்றுதினஸ்தஸ்ய கிம் உ தைஃ |
ப்ரியாணாம் ஆலாபைரதரமதுபிர்வக்த்ரவிதுபிஃ
ஸனிஶ்வாஸாமோதைஃ ஸகுசகலஶாஶ்லேஷஸுரதைஃ || 2.68 ||
யதாஸீதஜ்ஞானம் ஸ்மரதிமிரஸஞ்சாரஜனிதம்
ததா த்றுஷ்டனாரீமயம் இதம் அஶேஷம் ஜகதிதி |
இதானீம் அஸ்மாகம் படுதரவிவேகாஞ்ஜனஜுஷாம்
ஸமீபூதா த்றுஷ்டிஸ்த்ரிபுவனம் அபி ப்ரஹ்ம மனுதே || 2.69 ||
தாவதேவ க்றுதினாம் அபி ஸ்புரத்யேஷ
னிர்மலவிவேகதீபகஃ |
யாவதேவ ன குரங்கசக்ஷுஷாம்
தாட்யதே சடுலலோசனாஞ்சலைஃ || 2.70 ||
வசஸி பவதி ஸங்கத்யாகம் உத்திஶ்ய வார்தா
ஶ்ருதிமுகரமுகானாம் கேவலம் பண்டிதானாம் |
ஜகனம் அருணரத்னக்ரன்திகாஞ்சீகலாபம்
குவலயனயனானாம் கோ விஹாதும் ஸமர்தஃ || 2.71 ||
ஸ்வபரப்ரதாரகோஉஸௌ
னின்ததி யோஉலீகபண்டிதோ யுவதீஃ |
யஸ்மாத்தபஸோஉபி பலம்
ஸ்வர்கஃ ஸ்வர்கேஉபி சாப்ஸரஸஃ || 2.72 ||
மத்தேபகும்பதலனே புவி ஸன்தி தீராஃ
கேசித்ப்ரசண்டம்றுகராஜவதேஉபி தக்ஷாஃ |
கின்து ப்ரவீமி பலினாம் புரதஃ ப்ரஸஹ்ய
கன்தர்பதர்பதலனே விரலா மனுஷ்யாஃ || 2.73 ||
ஸன்மார்கே தாவதாஸ்தே ப்ரபவதி ச னரஸ்தாவதேவேன்த்ரியாணாம்
லஜ்ஜாம் தாவத்விதத்தே வினயம் அபி ஸமாலம்பதே தாவதேவ |
ப்ரூசாபாக்றுஷ்டமுக்தாஃ ஶ்ரவணபதகதா னீலபக்ஷ்மாண ஏதே
யாவல்லீலாவதீனாம் ஹ்றுதி ன த்றுதிமுஷோ த்றுஷ்டிபாணாஃ பதன்தி || 2.74 ||
உன்மத்தப்ரேமஸம்ரம்பாத்
ஆரபன்தே யத்அங்கனாஃ |
தத்ர ப்ரத்யூஹம் ஆதாதும்
ப்ரஹ்மாபி கலு காதரஃ || 2.75 ||
தாவன்மஹத்த்வம் பாண்டித்யம்
குலீனத்வம் விவேகிதா |
யாவஜ்ஜ்வலதி னாங்கேஷு
ஹதஃ பஞ்சேஷுபாவகஃ || 2.76 ||
ஶாஸ்த்ரஜ்ஞோஉபி ப்ரகுணிதனயோஉத்யான்தபாதாபி பாடம்
ஸம்ஸாரேஉஸ்மின்பவதி விரலோ பாஜனம் ஸத்கதீனாம் |
யேனைதஸ்மின்னிரயனகரத்வாரம் உத்காடயன்தீ
வாமாக்ஷீணாம் பவதி குடிலா ப்ரூலதா குஞ்சிகேவ || 2.77 ||
க்றுஶஃ காணஃ கஞ்ஜஃ ஶ்ரவணரஹிதஃ புச்சவிகலோ
வ்ரணீ பூயக்லின்னஃ க்றுமிகுலஶதைராவ்றுததனுஃ |
க்ஷுதா க்ஷாமோ ஜீர்ணஃ பிடரககபாலார்பிதகலஃ
ஶுனீம் அன்வேதி ஶ்வா ஹதம் அபி ச ஹன்த்யேவ மதனஃ || 2.78 ||
ஸ்த்ரீமுத்ராம் குஸுமாயுதஸ்ய ஜயினீம் ஸர்வார்தஸம்பத்கரீம்
யே மூடாஃ ப்ரவிஹாய யான்தி குதியோ மித்யாபலான்வேஷிணஃ |
தே தேனைவ னிஹத்ய னிர்தயதரம் னக்னீக்றுதா முண்டிதாஃ
கேசித்பஞ்சஶிகீக்றுதாஶ்ச ஜடிலாஃ காபாலிகாஶ்சாபரே || 2.79 ||
விஶ்வாமித்ரபராஶரப்ரப்றுதயோ வாதாம்புபர்ணாஶனாஸ்தேஉபி
ஸ்த்ரீமுகபங்கஜம் ஸுலலிதம் த்றுஷ்ட்வைவ மோஹம் கதாஃ |
ஶால்யன்னம் ஸக்றுதம் பயோததியுதம் யே புஞ்ஜதே மானவாஸ்தேஷாம்
இன்த்ரியனிக்ரஹோ யதி பவேத்வின்த்யஃ ப்லவேத்ஸாகரே || 2.80 ||
பரிமலப்றுதோ வாதாஃ ஶாகா னவாங்குரகோடயோ
மதுரவிதுரோத்கண்டாபாஜஃ ப்ரியா பிகபக்ஷிணாம் |
விரலவிரஸஸ்வேதோத்காரா வதூவதனேன்தவஃ
ப்ரஸரதி மதௌ தாத்ர்யாம் ஜாதோ ன கஸ்ய குணோதயஃ || 2.81 ||
மதுரயம் மதுரைரபி கோகிலா
கலரவைர்மலயஸ்ய ச வாயுபிஃ |
விரஹிணஃ ப்ரஹிணஸ்தி ஶரீரிணோ
விபதி ஹன்த ஸுதாபி விஷாயதே || 2.82 ||
ஆவாஸஃ கிலகிஞ்சிதஸ்ய தயிதாபார்ஶ்வே விலாஸாலஸாஃ
கர்ணே கோகிலகாமினீகலரவஃ ஸ்மேரோ லதாமண்டபஃ |
கோஷ்டீ ஸத்கவிபிஃ ஸமம் கதிபயைர்முக்தாஃ ஸுதாம்ஶோஃ கராஃ
கேஷாம்சித்ஸுகயன்தி சாத்ர ஹ்றுதயம் சைத்ரே விசித்ராஃ க்ஷபாஃ || 2.83 ||
பான்த ஸ்த்ரீவிரஹானலாஹுதிகலாம் ஆதன்வதீ மஞ்ஜரீமாகன்தேஷு
பிகாங்கனாபிரதுனா ஸோத்கண்டம் ஆலோக்யதே |
அப்யேதே னவபாடலாபரிமலப்ராக்பாரபாடச்சரா
வான்திக்லான்திவிதானதானவக்றுதஃ ஶ்ரீகண்டஶைலானிலாஃ || 2.84 ||
ப்ரதிதஃ ப்ரணயவதீனாம்
தாவத்பதம் ஆதனோது ஹ்றுதி மானஃ |
பவதி ன யாவச்சன்தனதரு
ஸுரபிர்மலயபவமானஃ || 2.85 ||
ஸஹகாரகுஸுமகேஸரனிகர
பராமோதமூர்ச்சிததிக்அன்தே |
மதுரமதுரவிதுரமதுபே
மதௌ பவேத்கஸ்ய னோத்கண்டா || 2.86 ||
அச்சாச்சசன்தனரஸார்த்ரதரா ம்றுகாக்ஷ்யோ
தாராக்றுஹாணி குஸுமானி ச கோஉம்உதீ ச |
மன்தோ மருத்ஸுமனஸஃ ஶுசி ஹர்ம்யப்றுஷ்டம்
க்ரீஷ்மே மதம் ச மதனம் ச விவர்தயன்தி || 2.87 ||
ஸ்ரஜோ ஹ்றுத்யாமோதா வ்யஜனபவனஶ்சன்த்ரகிரணாஃ
பராகஃ காஸாரோ மலயஜரஜஃ ஶீது விஶதம் |
ஶுசிஃ ஸௌதோத்ஸங்கஃ ப்ரதனு வஸனம் பங்கஜத்றுஶோ
னிதாகர்தாவேதத்விலஸதி லபன்தே ஸுக்றுதினஃ || 2.88 ||
ஸுதாஶுப்ரம் தாம ஸ்புரத்அமலரஶ்மிஃ ஶஶதரஃ
ப்ரியாவக்த்ராம்போஜம் மலயஜரஜஶ்சாதிஸுரபிஃ |
ஸ்ரஜோ ஹ்றுத்யாமோதாஸ்ததிதம் அகிலம் ராகிணி ஜனே
கரோத்யன்தஃ க்ஷோபம் ன து விஷயஸம்ஸர்கவிமுகே || 2.89 ||
தருணீவேஷோத்தீபிதகாமா
விகஸஜ்ஜாதீபுஷ்பஸுகன்திஃ |
உன்னதபீனபயோதரபாரா
ப்ராவ்றுட்தனுதே கஸ்ய ன ஹர்ஷம் || 2.90 ||
வியத்உபசிதமேகம் பூமயஃ கன்தலின்யோ
னவகுடஜகதம்பாமோதினோ கன்தவாஹாஃ |
ஶிகிகுலகலகேகாராவரம்யா வனான்தாஃ
ஸுகினம் அஸுகினம் வா ஸர்வம் உத்கண்டயன்தி || 2.91 ||
உபரி கனம் கனபடலம்
திர்யக்கிரயோஉபி னர்திதமயூராஃ |
க்ஷிதிரபி கன்தலதவலா
த்றுஷ்டிம் பதிகஃ க்வ பாதயதி || 2.92 ||
இதோ வித்யுத்வல்லீவிலஸிதம் இதஃ கேதகிதரோஃ
ஸ்புரன்கன்தஃ ப்ரோத்யஜ்ஜலதனினதஸ்பூர்ஜிதம் இதஃ |
இதஃ கேகிக்ரீடாகலகலரவஃ பக்ஷ்மலத்றுஶாம்
கதம் யாஸ்யன்த்யேதே விரஹதிவஸாஃ ஸம்ப்றுதரஸாஃ || 2.93 ||
அஸூசிஸஞ்சாரே தமஸி னபஸி ப்ரௌடஜலதத்வனி
ப்ராஜ்ஞம்மன்யே பததி ப்றுஷதானாம் ச னிசயே |
இதம் ஸௌதாமின்யாஃ கனககமனீயம் விலஸிதம்
முதம் ச ம்லானிம் ச ப்ரதயதி பதி ஸ்வைரஸுத்றுஶாம் || 2.94 ||
ஆஸாரேண ன ஹர்ம்யதஃ ப்ரியதமைர்யாதும் பஹிஃ ஶக்யதே
ஶீதோத்கம்பனிமித்தம் ஆயதத்றுஶா காடம் ஸமாலிங்க்யதே |
ஜாதாஃ ஶீகரஶீதலாஶ்ச மருதோரத்யன்தகேதச்சிதோ
தன்யானாம் பத துர்தினம் ஸுதினதாம் யாதி ப்ரியாஸங்கமே || 2.95 ||
அர்தம் ஸுப்த்வா னிஶாயாஃ ஸரபஸஸுரதாயாஸஸன்னஶ்லதாங்கப்ரோத்பூதாஸஹ்ய
த்றுஷ்ணோ மதுமதனிரதோ ஹர்ம்யப்றுஷ்டே விவிக்தே |
ஸம்போகக்லான்தகான்தாஶிதிலபுஜலதாவர்ஜிதம் கர்கரீதோ
ஜ்யோத்ஸ்னாபின்னாச்சதாரம் பிபதி ன ஸலிலம் ஶாரதம் மன்தபுண்யஃ || 2.96 ||
ஹேமன்தே ததிதுக்தஸர்பிரஶனா மாஞ்ஜிஷ்டவாஸோப்றுதஃ
காஶ்மீரத்ரவஸான்த்ரதிக்தவபுஷஶ்சின்னா விசித்ரை ரதைஃ |
வ்றுத்தோருஸ்தனகாமினோஜனக்றுதாஶ்லேஷா க்றுஹாப்யன்தரே
தாம்பூலீதலபூகபூரிதமுகா தன்யாஃ ஸுகம் ஶேரதே || 2.97 ||
ப்ரதுயத்ப்ரௌடப்ரியங்குத்யுதிப்றுதி விகஸத்குன்தமாத்யத்த்விரேபே
காலே ப்ராலேயவாதப்ரசலவிலஸிதோதாரமன்தாரதாம்னி |
யேஷாம் னோ கண்டலக்னா க்ஷணம் அபி துஹினக்ஷோததக்ஷா ம்றுகாக்ஷீ
தேஸாம் ஆயாமயாமா யமஸதனஸமா யாமினீ யாதி யூனாம் || 2.98 ||
சும்பன்தோ கண்டபித்தீரலகவதி முகே ஸீத்க்றுதான்யாததானா
வக்ஷஃஸூத்கஞ்சுகேஷு ஸ்தனபரபுலகோத்பேதம் ஆபாதயன்தஃ |
ஊரூனாகம்பயன்தஃ ப்றுதுஜகனதடாத்ஸ்ரம்ஸயன்தோஉம்ஶுகானி
வ்யக்தம் கான்தாஜனானாம் விடசரிதப்றுதஃ ஶைஶிரா வான்தி வாதாஃ || 2.99 ||
கேஶானாகுலயன்த்றுஶோ முகுலயன்வாஸோ பலாதாக்ஷிபன்னாதன்வன்
புலகோத்கமம் ப்ரகடயன்னாவேககம்பம் ஶனைஃ |
பாரம் பாரம் உதாரஸீத்க்றுதக்றுதோ தன்தச்சதான்பீடயன்
ப்ராயஃ ஶைஶிர ஏஷ ஸம்ப்ரதி மருத்கான்தாஸு கான்தாயதே || 2.100 ||
யத்யஸ்ய னாஸ்தி ருசிரம் தஸ்மிம்ஸ்தஸ்ய ஸ்ப்றுஹா மனோஜ்ஞேஉபி |
ரமணீயேஉபி ஸுதாம்ஶௌ ன மனஃகாமஃ ஸரோஜின்யாஃ || 2.101 ||
வைராக்யே ஸம்சரத்யேகோ னீதௌ ப்ரமதி சாபரஃ |
ஶ்றுங்காரே ரமதே கஶ்சித்புவி பேதாஃ பரஸ்பரம் || 2.102 ||